Кризата со домувањето во Европа се продлабочува
Додека европскиот пазар на недвижности се бори со хроничен недостаток на понуда, закупците ширум континентот се соочуваат со сериозен финансиски притисок. Според најновите податоци на Евростат за 2025 година и почетокот на 2026 година, трошоците за домување сега „голтаат“ една петтина од просечниот буџет на домаќинствата во ЕУ, додека во земји како Грција, тој удел достигнува драматични 35%.
Побарувачката ја престигнува понудата
Главниот двигател на растот на цените е едноставен, но неумолив – побарувачката расте побрзо од понудата. Високите каматни стапки на станбените кредити во претходните години ги „заложија“ многуте потенцијални купувачи на пазарот за изнајмување, што дополнително ги зголеми цените.
Експертите истакнуваат дека сопствениците на недвижности, соочени со повисоки трошоци за одржување, енергетска ефикасност и даночни измени, постепено го префрлија тој товар врз станарите. Поради ова, просечниот раст на кириите во ЕУ изнесува 3,1%, но во одредени региони се забележани и двоцифрени скокови.
Балкански „бум“ на цените
Кога се анализира мапата на раст, Источна Европа и Балканот се во јасен фокус на инвеститорите и закупците:
- Хрватска: Лидер во ЕУ со раст од дури 17,6%.
- Црна Гора: Бележи скок од 18,5%, делумно поради привлечноста за дигиталните номади и краткорочните закупци.
- Регионот: Грција (10%), Унгарија (9,8%) и Бугарија (9,6%) се исто така над просекот на ЕУ.
- Северна Македонија: Претставува исклучок со многу поскромен раст во споредба со соседите.
Специфични феномени: Турција и големите економии
Најголемите европски економии како Германија (2,1%), Франција (2,3%) и Шпанија (2,4%) останаа под просекот на ЕУ, што укажува на построга регулација или заситеност на пазарот. Посебен феномен е Турција, каде што инфлацијата кај кириите достигна неверојатни 78%, и покрај обидите на владата да го ограничи растот.
Што нè очекува во иднина?
Иако ограничувањата за краткорочно издавање (како Airbnb) во некои метрополи донесоа благо олеснување, експертите се согалсни дека без значително зголемување на градежната активност, притисокот врз кириите ќе продолжи.
За бизнис заедницата ова претставува нов предизвик во привлекувањето таленти, бидејќи односот помеѓу нето-платата и трошоците за домување станува клучен фактор при изборот на локација за работа во 2026 година.
