Американскиот претседател Доналд Трамп се закани во саботата дека ќе ги „уништи“ иранските електрани ако Техеран не го отвори целосно Ормутскиот теснец во рок од 48 часа, драматична ескалација што се случи едвај еден ден откако тој зборуваше за „смирување“ на војната.
„Доколку Иран не го отвори ЦЕЛОСНО, БЕЗ НИКАКВА ЗАКАНА, Ормутскиот теснец во рок од 48 часа од овој прецизен момент, Соединетите Американски Држави ќе ги нападнат и уништат своите различни ЕЛЕКТРАНИ, ПОЧНУВАЈЌИ ОД НАЈГОЛЕМИТЕ!“, напиша американскиот претседател.
Заканата од ирански напади ги спречи повеќето бродови да минуваат низ теснецот, тесен воден пат што служи како канал за околу една петтина од глобалните резерви на нафта и течен природен гас, заканувајќи се со глобален енергетски шок. Неговото речиси затворање ги зголеми цените на бензинот во Европа за дури 35 проценти минатата недела.
Заканата се појави кога конфликтот навлезе во опасна нова територија. Израелските власти изјавија дека иранските сили за прв пат испукале ракети со долг дострел, проширувајќи го ризикот од напад надвор од Блискиот Исток.
Иран лансираше две балистички ракети со дострел од 4.000 километри кон американско-британската воена база Диего Гарсија во Индискиот Океан, изјави израелскиот воен командант Ејал Замир. „Овие ракети не се наменети за напад врз Израел. Нивниот дострел достигнува до европските престолнини – Берлин, Париз и Рим се во дострел на директна закана“, рече Замир во соопштението.
Извор од британското Министерство за одбрана изјави дека нападот се случил пред владата во петокот да им даде посебна дозвола на САД да ги користат британските воени бази за извршување напади врз иранските ракетни локации.
Повеќе од 2.000 луѓе се убиени во Иран откако САД и Израел ги започнаа нападите. Во Израел, 15 лица се убиени во ирански напади од почетокот на војната на 28 февруари.
Доцна во саботата, ирански ракети ги погодија јужните израелски градови Димона и Арад, при што беа повредени десетици луѓе, вклучувајќи и деца, во одделни напади. Иранската револуционерна гарда во недела наутро соопшти дека целта им биле „воени инсталации“ и безбедносни центри во јужен Израел.
Портпаролот на израелската армија, бригаден генерал Ефи Дефрин, во објава на X изјави дека воздушната одбрана на земјата функционира, но не ги пресретнала нападите. „Ќе го истражиме инцидентот и ќе извлечеме поука од него“, рече тој.
Тајниот нуклеарен реактор на Израел се наоѓа околу 13 километри југоисточно од Димона. И двата града се блиску до неколку воени локации, вклучувајќи ја и воздухопловната база Неватим, една од најголемите во земјата. „Ова беше многу тешка вечер во битката за нашата иднина“, изјави израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху во соопштение објавено од неговата канцеларија по нападот врз Арад.
„Решени сме да продолжиме да ги напаѓаме нашите непријатели на сите фронтови“, се вели во соопштението.
Ултиматумот од саботата е најостриот удар досега. Реториката на Трамп се претвори од повлекување во експлицитно 48-часовно одбројување до напад врз енергетската инфраструктура на Иран, а американските гласачи се чини дека се сè повеќе загрижени дека војната би можела да се прошири. Шоковите на цените на енергијата ја поттикнуваат инфлацијата, силно погодувајќи ги потрошувачите и бизнисите, што е голема политичка одговорност за Трамп додека се обидува да ја оправда војната пред јавноста пред ноемвриските избори за контрола на Конгресот.
Трамп, исто така, ги обвини сојузниците на НАТО за кукавичлук поради нивната неподготвеност да помогнат во отворањето на теснецот. Некои сојузници рекоа дека ќе го разгледаат тоа, но повеќето велат дека не сакаат да се приклучат на војна што Трамп ја започна без да се консултира со нив.
Иранските медиуми објавија дека американските и израелските сили го нападнале комплексот за збогатување на ураниум „Шахид Ахмади-Рошан“ во Натанц во саботата наутро. Техничките експерти не пронајдоа радиоактивни протекувања, а жителите во близина не беа во опасност. Израел соопшти дека не е запознаен со таков напад, додека шефот на Меѓународната агенција за атомска енергија изјави дека истражува.
Иранските медиуми подоцна објавија напади врз патнички терминал во јужното пристаниште Бушер и празен патнички брод на блискиот остров Харг. Островот, каде што Иран го товари речиси целиот свој извоз на нафта, се смета за потенцијална цел доколку Вашингтон одлучи да го нападне енергетскиот сектор на Иран или да употреби копнени трупи за да го уништи.
Иран соопшти дека испалил беспилотни летала врз американските бази во Обединетите Арапски Емирати и Кувајт, кои се користеле за напади врз иранските острови во Заливот. Саудиска Арабија во саботата им нареди на воениот аташе на Иран и на уште четворица ирански дипломати да ја напуштат земјата.
Израел, исто така, го нападна Бејрут, велејќи дека целта е либанската милиција Хезболах, поддржана од Иран, дел од најсмртоносните прелевања од војната против Иран. На 2 март, Хезболах отвори оган врз Израел како знак на поддршка за Техеран. Израел соопшти дека неговите авиони нападнале погони за производство на балистички ракети околу Техеран. Три члена на едно семејство биле убиени во напад врз станбена зграда во градот Рамсар, објавија иранските медиуми.
