Доналд Трамп и Володимир Зеленски соопштија дека е постигнат напредок во преговорите за завршување на војната во Украина по нивната средба во Флорида.
Сепак, американскиот лидер предупреди дека останале „едно или две многу чувствителни прашања“ што допрва треба да се решат. Иако двајцата претседатели разговорите ги оценија како „одлични“, Трамп повтори дека клучната пречка е територијалното прашање, имајќи предвид дека Русија претходно побара Украина да отстапи дел од својата територија, пишува Би-би-си.
Договор на повидок?
Обраќајќи се пред новинарите во Мар-а-Лаго, Зеленски изјави дека е постигнат договор за „90 отсто“ од мировниот план составен од 20 точки. Од друга страна, Трамп рече дека безбедносните гаранции за Украина се „блиску 95 отсто“ финализирани, иако формално не вети логистичка поддршка или распоредување американски трупи за заштита од идни напади.
Зеленски подоцна најави дека американските и украинските тимови повторно ќе се сретнат следната недела за да ги продолжат разговорите за ставање крај на војната што трае речиси четири години. „Имавме содржаен разговор за сите прашања и високо го цениме напредокот што украинските и американските тимови го постигнаа во изминатите недели“, порача Зеленски преку апликацијата Телеграм.
Прашањето за Донбас како клучна пречка
Предлогот регионот Донбас, на истокот од Украина, кој во најголем дел е под контрола на Русија, да се претвори во демилитаризирана зона, останува „нерешен“, потврди Трамп. Русија, која започна целосна инвазија врз Украина во февруари 2022 година, во моментов контролира околу 20 отсто од украинската територија.
„Дел од таа земја е заземен“, изјави Трамп пред новинарите по средбата. „Дел од таа земја можеби е спорен, но би можел да биде заземен во следниот период од неколку месеци.“ Москва моментално држи под контрола околу 75 отсто од Донецката и 99 отсто од соседната Луганска област, кои заедно го сочинуваат Донбас.
Русија бара Украина да се повлече од малиот дел од Донбас што сè уште го контролира, додека Киев инсистира тој регион да стане слободна економска зона под надзор на украинските сили. Американскиот претседател претходно го менувал својот став за изгубените украински територии. „Ова е многу тешко прашање“, рече тој. „Прашање што ќе биде решено.“
Дипломатски игри и идни чекори
Пред средбата со Зеленски, Трамп телефонски разговарал со рускиот претседател Владимир Путин. Иако не откри многу детали, изјави дека верува оти рускиот лидер „сака Украина да успее“. Во исто време призна дека Москва не е заинтересирана за прекин на огнот што би ѝ овозможил на Украина да одржи референдуми. „Го разбирам тој став“, додаде Трамп.
Рускиот советник за надворешна политика Јуриј Ушаков изјави дека повикот бил инициран од Трамп и дека двајцата претседатели се согласиле оти привремениот прекин на огнот, предложен од ЕУ и Украина, само би го продолжил конфликтот. Трамп, исто така, ја спомена можноста за трипартитни разговори меѓу САД, Русија и Украина, наведувајќи дека тоа би можело да се случи „во вистинско време“.
Реакции на сојузниците и планови за јануари
Зеленски навести дека украински претставници би можеле да се сретнат во Белата куќа во јануари, потенцијално заедно со европски лидери, додека делегациите ги финализираат плановите. Во разговор со европските сојузници, претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, го поздрави „добриот напредок“ во разговорите, нагласувајќи ја потребата Украина да добие „цврсти безбедносни гаранции од првиот ден“.
Францускиот претседател Емануел Макрон, исто така, најави дека сојузниците на Киев ќе се сретнат во Париз следниот месец за да разговараат за безбедносните гаранции. „Ќе ги собереме земјите од Коалицијата на подготвените во Париз на почетокот на јануари за да ги финализираме конкретните придонеси на секоја од нив“, објави Макрон на социјалната мрежа X по разговорите со Зеленски и Трамп.
