Непредвидливото второ претседателство на Доналд Трамп во САД и очигледниот неуспех на самиот Брегзит го туркаат Лондон назад во прегратките на „27-те“ земји членки на Европската Унија.
Новата стратегија на Кир Стармер
Пораката од Лондон станува сè појасна: Лабуристичката влада и премиерот Кир Стармер го сметаат Брегзит за катастрофален избор кој мора да се поправи. Иако не се планира нов референдум — и покрај тоа што 54% од Британците сега сакаат враќање во Унијата — владата се движи кон она што 62% од граѓаните го сметаат за идеален избор: поблиски односи со Брисел.
Стармер отворено зборува за неопходноста од зајакнување на економските и безбедносните врски, нагласувајќи дека долгорочниот национален интерес бара соработка со европските сојузници, особено во еден сè поопасен свет.
Факторот „Трамп“ и економската реалност
Геополитичките промени играат клучна улога во овој пресврт:
- Заладување на односите со САД: Доналд Трамп јавно ги исмева британските вооружени сили, го нарекува НАТО „тигар од хартија“ и му се заканува на Стармер со лични напади.
- Економска стагнација: Велика Британија ја преживува најлошата деценија на економски раст во последното столетие. Трговските договори со трети земји не ги донесоа ветените резултати.
- Безбедносни кризи: Војните во Украина и Иран ја нагласуваат потребата од заеднички европски одбранбен штит.
Внатрешни отпори и политички пречки
Патот кон Брисел не е без пречки. Критичарите од редовите на Ториевците и партијата на Најџел Фараж го обвинуваат Стармер за „предавство“ на референдумот од 2016 година. Тие тврдат дека економските проблеми се должат на високите цени на енергентите, а не на Брегзит.
Од друга страна, и самата ЕУ е претпазлива. Европските лидери не се подготвени да му дозволат на Лондон „à la carte“ пристап — односно да ги ужива само придобивките без да ги прифати обврските на членството.
Што е на преговарачката маса?
Наместо целосно членство, британската влада се фокусира на „реσεтирање“ на односите преку:
- Усогласување на регулативите: Олеснување на трговијата во селектирани сектори.
- Програмата Erasmus+: Планирано враќање на британските студенти во европската мрежа од 2027 година.
- Проекти за мобилност: Преговори за полесно движење на младите и соработка во областа на безбедноста на храната и енергетиката.
Сепак, слободното движење на луѓе останува „црвена линија“ за Лабуристите, што дополнително ги усложнува преговорите со Брисел. Претстојните локални избори во мај ќе бидат клучен тест за тоа дали Стармер ќе има политички легитимитет да го продолжи овој тивок пресврт кон Европа.
