МПЦ и нејзините верници денеска на 19 декември го слават големиот христијански празник Свети Никола, една од најголемите слави кај нас, поради што се вели: „Пола граѓани празнуваат, половина одат на слава“.
Постојат обичаи поврзани со самиот празник. Според верувањата, освен подготовка на празничната трпеза, не треба да се занимавате со домашни или други физички работи, денес и задутре по црвената буква.
Свети Никола се смета за заштитник на децата, па за најмладите треба да се подготват симболични подароци во чест на оваа традиција и во согласност со празникот. Подароците треба да се ставаат во детски чевли, кои се поставени веднаш до прозорецот.
Можете да им дадете на децата ореви, јаболка, лешници, некои слатки. Во некои региони, традицијата на давање подароци се почитува еден ден пред и на денот на прославата. Треба да им се даде помош и на оние кои ја немаат. Според преданието, по смртта на своите родители, свети Николај го поделил својот имот на сиромашните, на кои и тој е патрон.
Популарното верување е дека женските деца кои ќе се родат во пресрет на Свети Никола ќе бидат придружени со голема среќа во животот, односно ќе имаат среќен брак.
Свети Никола е познат и како Божиќ Бата. Оваа легенда датира од времето кога овој светител бил почитуван свештеник, откако го наследил својот вујко како епископ. Родителите му умреле, а Никола, кој не се грижел за материјалните работи, почнал да им го дели имотот на своите родители на сиромашните.
Во тоа време во Патра живеел угледен и богат човек, кој подоцна останал без работа и сиот свој имот. Тој човек имал три ќерки кои биле исклучително убави, сиромаштијата била толку голема што никако не можел да ги ожени бидејќи немал мираз, па поради страшната сиромаштија решил да ја претвори куќата во место за блуд.
Свети Никола за тоа дознал, па зел торба, ја наполнил со златници, ја завиткал во ткаенина и ноќе се прикрал во куќата на овој несреќник, ја ставил торбата низ прозорецот. Таткото многу се изненадил кога утрото нашол толку многу пари и припишувајќи ги на Божјата милост, решил да ги даде како мираз на својата најстара ќерка. Истото повторно се случило и со втората ќерка.
Според првата верзија, човекот почувствувал дека добротворот повторно ќе се појави за да му остави пари за да ја омажи третата ќерка, па го чекал во заседа неколку ноќи. Кога свети Никола дошол да го остави својот подарок по трет пат, еден човек скокнал од заседата и го препознал Свети Никола. Тогаш светецот го натера да се заколне дека нема да каже ништо за неговата милосрдие, па му откри и многу лекции.
Според друга верзија на легендата, Никола видел дека таткото на девојчето го чека во заседа. За да не биде откриен, дошол на идеја да се качи на покривот и да ги вметне златниците низ оџакот. Чорапите се исушија на отворено огниште, па златниците паднаа право во огнот. Многу векови подоцна кај нас ќе се развие митот за Божиќ Бата, негов пандан во западната култура е Дедо Мраз.
