Денес се навршуваат 25 години од еден од најмрачните денови во современата историја – денот на нападите врз Светскиот трговски центар, кои засекогаш ги променија судбините на луѓето и оставија длабок печат врз светот – од западното крајбрежје на Соединетите Американски Држави до Авганистан. Околу 9 часот на тогаш привидно мирната септемвриска утрина, 19 членови на исламистичката екстремистичка мрежа Ал Каеда киднапираат четири патнички авиони. Еден удира во Пентагон, а два се насочени кон кулите-близначки во Њујорк, кои потоа се уриваат. Четвртиот авион паѓа на поле во Пенсилванија, откако патниците се спротивставуваат на киднаперите. Жртвите на нападите се близу 3000 луѓе, меѓу кои околу 300 пожарникари и други припадници на итните служби што биле во Светскиот трговски центар.
Меѓу луѓето чии животи се обележани од трагедијата е и Холи Рачфорд – жената која во тоа време го управувала станбениот комплекс во Сан Диего, каде што живееле двајца од атентаторите кои го киднапираа авионот што се урна во Пентагон. Денес, 25 години подоцна, таа за првпат јавно зборува за средбите со нив и за односите со Омар ал-Бајуми – саудиски државјанин обвинуван дека им давал клучна помош на двајцата пред нападите. Тогаш Рачфорд ништо не сомневала. За неа, Бајуми бил насмеан и дружелубив човек кој живеел во комплексот со сопругата и децата. Во еден момент тој ѝ довел двајца млади мажи, претставувајќи ги како свои познаници од локалната џамија. Само година и половина подоцна нивните имиња ќе се поврзат со најтешкиот терористички акт на американска почва. „Речиси е невозможно да се свати кој велеше дека е и кој навистина се покажа. Сè уште ми е тешко да го прифатам тоа“, вели таа.
Во септември 1999 година Омар ал-Бајуми, саудиски државјанин на околу 40 години, се вселува со семејството во станбениот комплекс „Паркуд“ во Сан Диего, Калифорнија. Новиот станар брзо станува редовен гостин на забавите крај базенот што ги организирала Холи Рачфорд. „Секогаш беше толку жизнерадосен и насмеан. Крајно љубезен. Кога и да правев забава, доаѓаше и учествуваше во сè“, се сеќава таа. Денес, Бајуми е во центарот на судски тужби вредни 1 трилион долари (околу 733 милијарди фунти) против Кралството Саудиска Арабија, поднесени од илјадници семејства на жртвите и од преживеани од нападите на 11 септември. Лани федерален судија во Њујорк оцени дека доказите дозволуваат „разумен заклучок“ дека Бајуми и саудиски дипломат стациониран во САД „делувале координирано со саудиската влада при обезбедувањето помош за киднаперите“, со што предметот на семејствата продолжи. Саудиска Арабија обжалува, а и државата и Бајуми ги негираат обвиненијата. Рачфорд, која непосредно ги видела неговите контакти со киднаперите и била сведок на клучна помош што им ја дал, пред судот во Њујорк доставила запечатена изјава, но досега никогаш јавно не зборувала за тоа.
Во почетокот Бајуми се претставувал како студент. „Знаев дека учи. Не бев сигурна што друго прави“, вели Рачфорд. Подоцна разјаснети документи на Федералното биро за истраги и судски материјали покажаа дека неговото школување фактички било прекинато уште во 1998 година и дека значително повеќе време посветувал на организирање верски активности во муслиманската заедница, кои често ги снимал со видеокамера. Неговото постојано снимање и прашањата што ги поставувал буделе сомнежи. „Во муслиманската заедница во Сан Диего владееше општо мислење дека Бајуми е агент на саудиското разузнавање“, изјавува Ричард Ламберт, кој го раководел локалниот офис на Федералното биро за истраги за време на истрагата по 11 септември. За Рачфорд, важно било само дали може да плаќа кирија – а можел. Подоцна Федералното биро за истраги утврдило дека примал околу 90 илјади долари годишно, значителна сума за тоа време. Домашните видеоснимки го прикажуваат како игра со топка со семејството крај базенот во „Паркуд“ и се смее кога топката паѓа во водата; на друг запис се гледа семејна екскурзија во Лас Вегас. Но се појавуваат и снимки со поинаква содржина: летото 1999 година тој го снима Капитол во Вашингтон од различни агли, споменува „план“, па ја врти камерата кон себе и коментира како телевизиски репортер. Адвокатите на семејствата тврдат дека набљудувал потенцијална цел за напад, додека Саудиска Арабија инсистира дека се работи за обично туристичко видео. Во одлука од август 2025 година, судија во Њујорк наведе дека од видеото може само да се заклучи оти Бајуми „го посетил Вашингтон и го снимал градот“.
На 3 февруари 2000 година Бајуми доведува двајца млади мажи во канцеларијата за издавање станови каде што работела Рачфорд. Таа се сеќава дека брзал и седнал врз орман со документи додека ѝ објаснувал дека тие се од неговата џамија и привремено живеат кај него, додека не најдат сопствено сместување. „Апсолутно ништо необично немаше кај нив. Беа пријатни и учтиви“, вели таа. Двајцата не зборувале англиски, а Бајуми ја водел целата комуникација. Тие не ги исполнувале условите за приход и немале банкарска сметка, па првиот одговор бил – одбивање. Веќе следниот ден, покажуваат банкарски документи, Бајуми ги однел до најблиската банка и им помогнал да отворат сметка. На третиот ден повторно се вратил во канцеларијата и понудил решение за проблемот со приходите: самиот ќе биде нивен гарант. Со тоа презел правна одговорност за нивниот стан. Во договорот за наем има повеќекратни негови потписи; наведен е како гарант, пријател и лице за контакт за итни случаи, а неговиот стан во „Паркуд“ стои како нивна тековна адреса. Без понатамошно одлагање, двајцата се вселиле во стан број 150 – еднособен стан на неколку врати од куќата на Бајуми покрај базенот. Тоа биле Науаф ал-Хазми и Халид ал-Михдар – подоцна киднапери на лет 77 на „Американ ерлајнс“, кој се урна во зградата на Пентагон. Во наредните месеци Рачфорд ги гледала повеќепати. „Пиев чај со нив и им давав колачиња. Не беше како некој само да дошол во канцеларијата и да изнајмил стан“, вели таа. Хазми и Михдар останале до крајот на мај истата година, по што се иселиле, а Рачфорд престанала да мисли на нив.
Шеснаесет месеци подоцна, додека Америка беше во шок и жалост по 11 септември, таа добила телефонски повик од жена што побарала препорака за двајцата како станари. Без двоумење, Рачфорд дала информација. Но жената не била агенти за недвижности, туку новинарка. Следното прашање ја потресло Рачфорд: „Дали знаевте дека тие се двајца од терористите што го урнаа авионот во Пентагон?“ „А јас реков: ‘Што?’“
Набргу потоа на нејзината врата тропнало Федералното биро за истраги. На 14 септември 2001 година двајца специјални агенти ја испрашувале Рачфорд во канцеларијата во „Паркуд“. Таа им го предала документот со кој Бајуми гарантирал за станарите, што ја отвори истрагата за човекот кого подоцна Федералното биро за истраги ќе го опише како клучниот посредник што им помагал на дватајцата киднапери во Сан Диего. Ричард Ламберт, денес пензиониран од бирото и консултант на семејствата на жртвите, вели: „Кога почнавме да ги идентификуваме луѓето поврзани со киднаперите, стана јасно дека постои мрежа, предводена од Омар ал-Бајуми.“ Истражителите утврдиле дека контактите на Бајуми им помогнале на Хазми и Михдар да добијат возачки дозволи во Калифорнија, да се пријават во пилотски училишта, да примаат парични дознаки од Блискиот Исток и дури да организираат стоматолошки третман.
Агентите сакале да го испрашуваат Бајуми. Неговата трага ја следеле до Велика Британија, во Бирмингем, каде што се преселил малку пред 11 септември. На 21 септември 2001 година тој бил уапсен од антитерористичката единица на британската полиција и почнале распити. Бајуми изгледал невознемирен, а понекогаш дури и навреден. Првично негирал дека познава некој од киднаперите. Признал дека често им помагал на луѓе да најдат сместување, но, кога истражителите притискале, рекол дека не може да се сети на имињата на оние за кои гарантирал. Следниот ден кажал дека се сеќава на двајца – „Науаф“ и „Халид“ – првите имиња на Хазми и Михдар, и признал дека тие се единствените на кои им дал таква поддршка. Тврдеше дека се запознал со нив во Лос Анџелес, откако случајно ги слушнал како зборуваат арапски во ресторан, им рекол дека ако некогаш дојдат во Сан Диего може да им помогне, а потоа, според неговата верзија, тие се појавиле во локалната џамија и побарале стан. По нивното вселување, тврдеше дека ги избегнувал, отпатувал од градот и, кога се вратил, тие веќе биле заминале. Неговото толкување сугерира кус и периферен контакт.
Но приказната на Бајуми не се совпаѓа со кажувањата на Рачфорд. „Знам дека тоа го кажал, и знам дека е чиста глупост“, вели таа. Нејзиното сведоштво останува дел од тековниот судски процес, додека Саудиска Арабија продолжува да ги негира обвинувањата и да ги обжалува одлуките на судот.